Eserde, Trabzon iline bağlı Beşikdüzü ve Tonya ilçelerinde konuşulan ağız özellikleri ele alınır.
Çalışma “Giriş”, “İnceleme”, “Metinler”, “Değerlendirme” ve “Sözlük” bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, ağız özelliklerinin oluşumunu etkileyen temel unsurlar arasında yer alan Beşikdüzü ve Tonya ilçelerinin tarihî süreçleri ile coğrafi yapıları ele alınmış; bölgenin sosyal, kültürel ve fiziki yapısının dil üzerindeki etkilerine değinilmiştir. “İnceleme” bölümünde, saha çalışmaları yoluyla derlenen metinler temel alınarak Beşikdüzü ve Tonya ağızlarının ses bilgisi ve şekil bilgisi yönünden incelenmesi gerçekleştirilmiştir.
“Metinler” bölümünde, araştırmanın temelini oluşturan ve transkripsiyon alfabesiyle yazıya aktarılan özgün derleme metinlerine yer verilmiştir. “Değerlendirme” bölümünde, yapılan analizler neticesinde Beşikdüzü ve Tonya ağızlarının karakteristik fonetik ve morfolojik özellikleri değerlendirilmiş; elde edilen bulgular sistematik biçimde özetlenmiştir. “Sözlük” kısmında ise metinlerde yer alan ve yerel ağızlara özgü olduğu tespit edilen kelimeler, günümüz Türkçesindeki anlamlarıyla birlikte açıklanmış; böylece hem yöresel söz varlığı ortaya konmuş hem de metinlerin daha anlaşılır hâle getirilmesi amaçlanmıştır.
