zyıldan itibaren İspanya’daki Müslüman nüfus giderek azalmış olsa da Endülüs, insanlığa bıraktığı üç büyük mirasla hatırlanmaya devam etmektedir.

Bu miraslardan ilki, Müslümanların, Yahudilerin ve Hristiyanların asırlar boyunca birlikte inşa ettikleri toplumsal uzlaşma ve bir arada yaşama kültürü yani convivencia’dır. İkincisi, Doğu İslam dünyasında gelişen ilmî ve kültürel birikimin, Endülüs’te yeni bir entelektüel derinlik ve estetik ufuk kazanarak medeniyet seviyesine ulaşmasıdır. Bu yönüyle Endülüs hem İslam dünyasının Batı’daki zirvelerinden biri olmuş hem de Avrupa düşüncesinin ve bilimsel gelişiminin temel kaynaklarından birine dönüşmüştür. Üçüncü büyük miras ise askerî ve siyasi olarak mağlup edildikten sonra bile Endülüslülerin kendi kültürlerini, inançlarını ve hayat tarzlarını büyük bedeller ödeyerek koruma iradesidir. Bu kültürel direniş, bugün hâlâ dünya milletleri için anlamlı bir örneklik taşımaktadır.

Bu çalışmanın temel amacı, asırlar boyunca Müslümanların yurdu olmuş Endülüs’ü ve orada inşa edilen medeniyeti bütün yönleriyle anlamaya katkı sunmaktır. Kitap, “Endülüs’ten bugüne ne kaldı?” sorusunun izini sürerken aynı zamanda İslam medeniyetinin bugün geldiği noktayı düşünmeye davet eder. Böylece okuru yalnızca geçmişe bakmaya değil, “Biz kimiz, neyiz, bugünkü konumumuza nasıl geldik?” soruları etrafında derin bir muhasebeye çağırır. Endülüs tecrübesi, kaybedilmiş bir coğrafyanın hüznünü aşarak kendimiz, milletimiz ve bugün benzer kayıpların gölgesinde yaşayan İslam toprakları için ne yapabileceğimiz üzerine yeniden düşünmemize imkân verir.