Karnımız, bedenin en sözünü sakınmayan bölgelerinden biridir. İçimizdeki öteki organlar işlerini sessizce görürken o guruldar, kımıldanır, homurdanır; kimi zaman bizi mahcup eder, kimi zaman da zihnimizden ve duygularımızdan önce söz alıyor gibidir. İnsanlar yüzyıllardır bu gürültücü, huzursuz ve inatçı organlar âleminin bizi nasıl etkilediğini merak etmişlerdir: Duygularımızda, ruh halimizde, kararlarımızda, düşünme biçimlerimizde ve benlik duygumuzda karnımızın payı neydi?
Kültür tarihçisi Elsa Richardson, Gurultular: Mide ve Bağırsakların Tuhaf Tarihi’nde okuru Antik Yunan’dan Viktorya dönemi Britanya’sına, on sekizinci yüzyıl Fransa’sından çağdaş Amerika’ya uzanan zengin bir kültürel tarihin içine çekiyor. Bu tarih boyunca karşımıza Edward dönemi vücut geliştiricileri, açlık grevi yapan süfrajetler, iblisler, Orta Çağ simyacıları, hekimler, filozoflar, adab-ı muaşeret yazarları ve olağanüstü “konuşkan” karnı yüzünden hayatı altüst olan talihsiz bir genç kız çıkıyor.
Dini risalelerden tıp metinlerine, beslenme tavsiyelerinden hiciv karikatürlerine, siyasal broşürlerden mikrobiyolojiye uzanan Gurultular, bugün genellikle bağırsak-beyin bağlantısı diye andığımız meselenin modern bir takıntıdan ibaret olmadığını gösteriyor. Karnın tarihinin, aynı zamanda düşünmenin, hissetmenin, çalışmanın, itaatin ve isyanın tarihi olduğunu gözler önüne seriyor.
Gurultular eşliğinde, düşünmemiz gereken soru şu: Sahiden, karnımızın hükmü altında mı yaşıyoruz?
Elsa Richardson, Strathclyde Üniversitesi’nde öğretim üyesidir.
