Süleyman Necati Güneri, Millî Mücadele’nin
teşkilatlanmasında çok önemli bir eşik olan
Erzurum Kongresi’ni düzenleyen isimlerden
biri. Erzurum’da büyük mücadelenin
organizasyonunda Hüseyin Avni Ulaş, Küçük
Kâzım Yurdalan ve Cevat Dursunoğlu gibi
arkadaşları ile birlikte çalışmıştır. Erzurum
Kongresi süreci, Sivas Kongresi’nin hazırlıkları,
Birinci Meclis’in kuruluşu ve Cumhuriyet’in ilk
yıllarına şahitlik eden Süleyman Necati’nin
hayatı, çevresi ve hatıraları o dönemin pek
çok meselesine, kişilere ve olaylara dair birinci
derecede tanıklık sunuyor. Bu neslin tarihi
aynı zamanda Osmanlı Devleti’nin yıkılış ve
Cumhuriyet’in de kuruluş hikâyesi sayılır.
Süleyman Necati’nin Erzurum Kongresi
günlerine dair çok kıymetli bilgileri ihtiva
eden hatıratı daha önce, Hatıra Defteri ismiyle
yayınlanmıştı. Bu çalışmada ise hatıratla
beraber Süleyman Necati’nin hayat hikayesi
etrafında o günlerin ve istiklâl mücadelesinin
tarihi ve baş aktörleri mukayeseli bir şekilde
ve kaynak tenkidi yapılarak anlatılıyor, dönem
hakkındaki bazı yorumlar tahlil ediliyor. Ali
Birinci’nin dönemin ana siyasî temayüllerine,
olaylara ve kişilere dair yaptığı derinlikli ve
hacimli inceleme İstiklâl Harbi tarihi açısından
da çok kıymetli.
