logo

Meânî-Fıkıh Usûlü İlişkisi Bâbertî Örneği

Ürün Kodu: 9786255000828
₺360,00

İslâmî ilimlerin temel meselelerinden biri, Kur’ân ve Sünnet’in doğru anlaşılmasını sağlayan lafız–mana ilişkisidir. Bu ilişkinin farklı boyutlarını ele alan meânî ilmi ile fıkıh usûlü, farklı amaç ve yöntemlere sahip olmakla birlikte ortak bir düşünce ve inceleme zemininde buluşmaktadır. Meânî ilmi, sözün muktezâ-yı hâle uygunluğunu esas alarak anlamın inceliklerini ortaya koyarken fıkıh usûlü, şer‘î nassların delâletini ve bu nasslardan hüküm istinbât etmenin yöntemlerini incelemektedir.

Klasik İslâm düşüncesinde bu iki disiplin arasındaki ilişki çoğunlukla meânî ve belâgat ilimlerinin fıkıh usûlüne katkıları üzerinden değerlendirilmiştir. Oysa bu ilişki tek yönlü değildir. Fıkıh usûlü âlimlerinin lafız, mana ve delâlet üzerine geliştirdikleri tahliller, meânî ve belâgat literatürünün şekillenmesinde de etkili olmuştur. Dolayısıyla iki disiplin arasındaki ilişki, yalnızca konu ortaklığından ibaret olmayıp karşılıklı bir ilmî etkileşimi ifade etmektedir.

Bu kitap, meânî ilmi ile fıkıh usûlü arasındaki söz konusu etkileşimi Ekmelüddin el-Bâbertî (ö. 786/1384) örneği üzerinden incelemektedir. Her iki alanda da eserler kaleme almış olan Bâbertî’nin ilmî birikimi, dilsel tahlil ile usûlî istidlâlin nasıl bir araya geldiğini gözlemlemek bakımından önemli bir imkân sunmaktadır. Çalışmada müsned ve müsnedün ileyh, haber-inşâ, emir-nehiy, umûm-husûs, mefhûm, hasr, istisnâ ve teâruz-tercih gibi meselelerde müellifin yaklaşımları, iki disiplinin kavram ve ilkeleri çerçevesinde karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.

Böylece eser, meânî ilmi ile fıkıh usûlü arasındaki ilişkinin tarihî ve teorik boyutlarını ortaya koymanın yanı sıra, bu iki disiplinin birbirini besleyen ilmî yönlerini Bâbertî’nin eserleri üzerinden somutlaştırmayı amaçlamaktadır.

Whatsapp Destek Hattı