Eleştiri mi, posteleştiri mi? Yıkmak mı, iyimserlikle teslim olmak mı? Edebiyat teorisi onlarca yıldır bu iki kutup arasında gidip geliyor. Oysa asıl soru hep görmezden gelindi: Bir metne karşı nasıl sorumlu olunur?
Modernizm, Kuram ve Sorumlu Okuma bu soruyu farklı açılardan ele alıyor. Stephen M. Ross’un derlediği bu kitapta on iki akademisyen, Rita Felski ve Bruno Latour’un posteleştiri tartışmasınınaçtığı kapıdan geçerek eleştirinin yıkıcı enerjisini korurken onun adaletsizlik karşısındaki kökensel kaygısını da sahiplenen bir “orta yol” arayışına çıkıyor: sorumlu okuma.
Kitap, Joyce’tan Faulkner’a, Adorno’dan Mallarmé’ye, Yeni Eleştiri’den duygu teorisine uzanan geniş bir alanda paranoyak okumanın, semptomatik analizin ve posteleştirel pürüzsüzlüğün yetersiz kaldığı o eşiği araştırıyor. Teorinin onarıcı bir pratikle nasıl buluşabileceğini, prostetik düşüncenin fenomenolojiye nasıl eklemlenebileceğini, Adorno’nun okur olarak bir etik model sunup sunamayacağını soruyor. Anarşist bir estetiğin günümüzde ne anlama gelebileceğini, Roger Fry’ın çevirilerinin sadakatinin neden bir aşırılık olduğunu tartışıyor; Yeni Eleştiri’nin küreselleşme rotalarını Kalküta sokaklarında izliyor.
Kitabın gücü, sorumlu okumayı hazır bir yöntem olarak sunmamasında. Yazarlar birbirlerinin görüşleriyle konuşuyor, ayrıldıkları noktaları açık bırakıyor. Biz de bu tartışmanın içinde kendi okuma alışkanlıklarımızla karşılaşıyoruz: Bir metni anlamaya çalışırken neyi görüyoruz, neyi gözden kaçırıyoruz, ona hangi soruları yöneltiyoruz? Sorumlu Okuma, edebiyatı okuma biçimimiz üzerine yeniden düşünmeye çağırıyor.
Derleyen Hakkında:
Stephen M. Ross
Stephen M. Ross, lisans eğitimini Simon Fraser University’de, yüksek lisans ve doktorasını Queen’s University (Kingston)’de tamamlamıştır. 2001 yılından bu yana University of Victoria’da öğretim üyeliği yapmaktadır. Modernist Studies Association’ın eski başkanı olan Ross, ayrıca Cultural, Social, and Political Thought disiplinlerarası lisansüstü programının yöneticiliğini ve İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünde lisansüstü danışmanlık görevlerini üstlenmiştir. Akademik çalışmaları modernizm, eleştirel teori ve iklim değişikliğinin kültürel boyutları üzerine yoğunlaşmaktadır. Başlıca eserleri arasında Spectrality in Modernist Fiction (2023), Modernism, Theory, and Responsible Reading: A Critical Conversation (2021) ve Conrad and Empire (2004) yer almaktadır. Ayrıca The Routledge Handbook to North American Indigenous Modernisms (2022) adlı eserin eş editörüdür.