Dört cümle. Hepsi bu. Bir çöl, bir kadın, tutunacak bir ağaç. Kuran, Meryem’in doğum anını anlatırken sözü hiç uzatmaz; her şeyi dört ayete sığdırır: bir doğum, bir feryat, bir teselli, bir su. Ama öyle tohumlar vardır ki avucuna alıp “şu kadarcık” dersin, sonra içinden koca bir orman çıkar. Bu ayetlerde işte öyle tohumlar taşır.
Meryem ölmek ister. Hem de yokluğu değil, unutulmuş bir hiç olmayı diler. Bir ses duyar. Ama ses insanın beklediği yerden gelmez. Yukarıdan değil; ayağının altından sızar: “Rabbin senin altında bir sızıntı akıttı.” İnsan binlerce yıldır başını kaldırıp yukarı baktı: tanrı göktedir, ruh iner, yağmur düşer, yakaran el havaya kalkar. Burada yön sessizce tersine döner. Sanki Tanrı, herkesin ezbere bildiği adresini değiştirmiş gibidir.
Doğan üç kitabı yan yana serer -Kuran, İncil, Tevrat- İslamın, Hristiyanlığın, Yahudiliğin sessizce paylaştığı o tek omurgayı gösterir. Her büyük başlangıç aynı imzayı taşır: el değmemiş bir mekân, ilahi bir nefes, alttan sızan bir su ve bir de yardımcı. Cennetin toprağında, Mekke’nin vadisinde, Meryem’in altında: hep aynı dört imza, aynı elden çıkmış gibi. Âdem yardımı alır, İsmail buldurur, İsa ise verir. Bir kez bu dördünü gördün mü, onları bir yerde daha görürsün; hiç ummadığın ve unuttuğun bir yerde: kendi doğumunda.
Bu kitap okuru kendi başlangıcına, ilk cenneti olan rahme geri götürür. Çünkü unuttuğunuz o cennet, aslında kendi doğumunuzun aynasıdır. Çünkü bu kitap senin hakkında. Sen de bir kadından çıktın. Senin de bir yardımcın oldu. Rahim de bir cennetti. Her şeyin vardı. İstemek bile gereksizdi. Ve hep bu cennetin özlemi ile hayatını geçirdin. Ne zaman ki dışarıyı bilmek istedin ve bilgi ağacına uzandın: dünyaya düştün.
Hüseyin Doğan, mühendislik eğitiminin ardından çalışmalarını dinler tarihi, filoloji, teoloji, karşılaştırmalı dinler ve sanat tarihi alanlarına yöneltmiştir. Semitik ve Helenistik dillerdeki temel kavramların kökenlerini, tarihsel dönüşümlerini ve farklı inanç sistemlerindeki işlevlerini filolojik bir titizlikle inceleyen Doğan, klasik İslam yorumlarının ötesine geçen özgün ve kapsamlı analizler ortaya koymaktadır.
Araştırmaları; İslamın erken dönemi, Haniflik olgusu, Arius ve Nestorius’un tevhit anlayışları, ilahi akıl kavramının felsefi ve teolojik kökenleri, kutsal metinlerde alegori ve sembol dili, evrensel arketipler ve inanç sistemlerindeki sembolik miras, ayrıca sanat eserlerindeki teolojik ve felsefi şifreler üzerine yoğunlaşır. Çalışmalarında Kuran metinleri ile Kitab-ı Mukaddes geleneği arasındaki kavramsal-teolojik bağları, antik felsefe mirasıyla ilişkileri ve sanatın sembolik anlatım gücünü disiplinler arası bir çerçevede ele alır.
