Belgeden Kurguya: Osmanlı Dünyasından Anlatılar ve Tarihyazımı Tartışmaları
Gülseren Duman Koç, Ayşe Kara, Ayşe Karahan (editörler)
Osmanlı İmparatorluğu üzerine yapılan çalışmalar, tarihyazımsal olarak, dijitalleşmenin getirdiği imkânlar ve yeni arşivlerin erişime açılmasıyla yepyeni sorular sormamıza, bugüne dek görülmemiş ölçeklerde verileri işlememize imkân veriyor. Tarihçilik büyük bir dönüşüm geçiriyor. Belge’den Kurguya: Osmanlı Dünyası’ndan Anlatılar ve Tarihyazımı Tartışmaları, bu niteliksel ve niceliksel sıçramaya şahitlik eder surette, imparatorluğun siyasi ve iktisadi yapılarını disiplinlerarası bir yaklaşımla yeniden ele alıyor.
Suraiya Faroqhi’nin İstanbul’u bir dünya kenti olarak konumlandıran çerçevesinden başlayıp Doğu Afrika’daki sömürgecilik girişimlerine, Tahran sefirliğinden Sakız Ahidnamesi’ne uzanan bu derleme; okuyucuyu geniş bir coğrafi ve tematik yolculuğa davet ediyor. Talnızca diplomatik ve siyasi tarihi değil; "ahlak ekonomisi", enflasyon tartışmaları ve taşra yönetiminin mikro dinamikleri üzerinden iktisadi zihniyetin mercek altına alındığı, en güncel araştırmaları biraraya getiren bu derlemeyle Osmanlı tarihyazımının bir özetini değil, geleceğinin başlangıçlarından kesitler sunuyoruz.
Terekelerden seyahatnamelere, esaret anlatılarından biyografik eserlere kadar uzanan zengin kaynak çeşitliliğiyle bu kitap; I. Ahmed’in av ritüellerinden Mütareke İstanbul’unun yetimlerine, Gülfem Hatun’dan Fatma Aliye’ye kadar imparatorluğun hem görkemli hem de kırılgan yüzlerini bir araya getiriyor. Her bir makale, yalnızca belirli bir dönem ya da olguyu ele almakla kalmayıp, aynı zamanda Osmanlı tarihyazımında yaygın kabul gören bazı yaklaşımların yeniden değerlendirilmesine ve alternatif tarihsel okuma biçimlerinin geliştirilmesine katkı sunuyor.