Tarihin akışını değiştiren kadınların hikâyeleri, yalnızca bireysel başarıların değil, toplumsal dönüşümün, hak mücadelelerinin ve kuşaklar boyunca aktarılan birikimin de tarihidir.
Doç. Dr. Zeynep Banu Dalaman’ın editörlüğünde hazırlanan Cumhuriyet’in Öncü Kadınları serisinin birinci cildi, Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan süreçte edebiyat, basın, eğitim, sağlık, siyaset, kadın hakları ve sanat alanlarında öncülük eden 21 kadının yaşamını ve mücadelesini akademik bir perspektifle ele alıyor.
Kitapta hayatları ve çalışmaları incelenen kadınlar:
Edebiyat, Basın ve Düşünce: Fitnat Hanım, Elbis Gesaratsyan, Rosa Yehézkel Gabay, Fatma Aliye, Halide Edib Adıvar, Sabiha Sertel, Şükûfe Nihal ve Halide Nusret Zorlutuna.
Eğitim, Sağlık ve Kadın Hakları: Kalliope Kehajia, Emine Semiye, Nakiye Elgün, Safiye Hüseyin Elbi ve Safiye Ali.
Siyaset, Temsil ve Hak Mücadelesi: Selma Rıza, Nezihe Muhiddin, Ferruha Güpgüp ve Latife Uşakkî.
Kültür ve Sanat: İhsan Râif Hanım, Celile Hikmet Uğuraldım, Mihri Müşfik ve Bedia Muvahhit.
Arşiv belgeleri, dönemin gazete ve dergileri, mektuplar, fotoğraflar ve tarihsel araştırmalardan hareketle hazırlanan eser, kadınların kamusal alanda karşılaştıkları engelleri, geliştirdikleri mücadele yöntemlerini ve sonraki kuşaklara bıraktıkları düşünsel ve toplumsal mirası inceliyor.
Osmanlı toplumunun çok dinli, çok dilli ve çok kültürlü yapısını da dikkate alan çalışma, kadınların modernleşme tarihini farklı toplumsal kesimlerin deneyimleri üzerinden değerlendiriyor.
Gözden geçirilmiş ve genişletilmiş ikinci baskısıyla yeniden yapılandırılan bu cilt, dört kitaplık ve toplam 83 kadının yaşamını konu alan kapsamlı serinin başlangıcını oluşturuyor.
Cumhuriyet’in Öncü Kadınları I, kadın tarihi, Osmanlı ve Cumhuriyet modernleşmesi, toplumsal cinsiyet çalışmaları, siyasal temsil, edebiyat ve kültür tarihi alanlarında çalışan araştırmacılar, akademisyenler, öğrenciler ve tarih meraklıları için önemli bir başvuru kaynağı niteliğindedir.