Burada gözden kaçırılan şey, okuma dediğimiz uygulamanın açıklayıcı bir yöntem olduğudur. Bu yöntem, kelimenin tam anlamıyla bir zanaattır. Ellerle yapılan veya yaratılan bir şeydir ve dikkatlilik hâli ise bir çeşit maharettir. Bu “okuma” çoğunlukla daktilo edilir ya da nadiren el yazısıyla gerçekleştirilir. Bilgi, tıpkı gözlerden zihne geldiği gibi parmaklardan ekrana ya da sayfaya da akar. Bu yüzden, yakın okumayı bir yöntem olarak anlamak için modellememizi yoğun bir bakıştan, doğrudan uygulamanın dâhil olduğu bir deneyime çevirmemiz gerekebilir. Bu yaklaşım, eleştirmenlerin hem sahip olduğu hem de ürettiği bilgi türünü daha iyi anlamamızı sağlayabilir.
Yakın okuma yalnızca dikkatli bakmaktan mı ibarettir? Yoksa esas olarak parmaklardan sayfaya, bedenden dile akan yoğun bir üretim süreci midir? Doğru bilgi metnin içinde mi bekler, yoksa eleştirmenin yazma eylemiyle mi biçim kazanır?
Jonathan Kramncik, bu kitapta bu sorulara yanıt ararken eleştirel bilginin özetten değil performanstan, sonuçtan değil uygulamadan, temsilden değil yaratıcı etkileşimden doğduğunu ileri sürüyor. Kramnick’e göre eleştiri, metinlere dışarıdan bakan bir refleksiyon değil, onlarla aynı dilsel ortamda, onlara dokunarak ilerleyen bir yaratıcı yazma biçimidir.
Eleştiri ve Hakikat, edebiyat teorisi, hermenötik, yakın okuma ve eleştiri tarihiyle ilgilenen okurlar için yalnızca bir yöntem kitabı değil, eleştirinin ne olduğunu yeniden tanımlayan ve edebiyat eğitimi ve eleştirisinde güncel akademik sorunları da kapsayan düşünsel bir ifade alanı.
Yazar Hakkında:
Jonathan Kramnick
Jonathan Kramnick, Yale Üniversitesinde İngiliz Dili Profesörü ve Lewis Walpole Kütüphanesinin direktörüdür. Johns Hopkins Üniversitesinde tamamladığı doktorasından bu yana on sekizinci yüzyıl edebiyatı, felsefesi ve edebiyat kuramı üzerine çalışmaktadır. Making the English Canon (1999, Cambridge University Press), Actions and Objects from Hobbes to Richardson (2010, Stanford University Press) ve Paper Minds (2018, University of Chicago Press) adlı kitapların yazarıdır. Son çalışması Criticism and Truth (2023, University of Chicago Press), çağdaş edebî eleştiride yakın okuma yönteminin epistemolojisini tartışır. Kramnick edebî biçim, bilinç ekolojisi ve yöntem üzerine yaptığı katkılarla tanınmaktadır.
