Modern okuma ve anlama biçimleri hocadan
ziyade kitaba ve kitapla “doğrudan” muhatap olan
“bir kişi”ye dayanır. Problemleriyle bazı imkânları
içiçe olan yeni bir durumdur bu. Dinî düşünce
zaviyesinden bu yeni problem alanı müminlerin
peygamber ve kutsal kitapla münasebetlerine,
bu münasebetlerin yaslandığı inançlara ve
anlayışlara, bunların zaman içinde değişmesine
intikal edecektir. Bu kadar da değil; düşünce ve
ahlâk olarak bireycilik, din, otorite ve gelenek
karşıtlığı, nihayet bir ahlâkı-âdâbı olmaksızın her
yerde ve her tarzda okunabilecek bir metinden
istediğini istediği şekilde anlamak-almak, metin
karşısında özgürlük/bir tür sorumsuzluk! arayışları
da var.
Fakat değişmelerin getirdiği anlam ve statü
kayıplarına rağmen bugün için kitapları da hoca
edinmenin önünde bunlar mutlak birer engel
değil. Büyük kitap her zaman ve her yerde bilgi,
anlayış ve kavrayış vadilerinde hocalık ve yol
göstericilik yapabilir.